Halk arasında Lancer Evo veya kısaca Evo olarak bilinen Mitsubishi Lancer Evolution, Mitsubishi Motors tarafından üretilmiş yüksek performanslı bir spor sedandır. Günümüze kadar resmi olarak 10 nesli üretilmiş ve her model genellikle Romen rakamlarıyla adlandırılmıştır. Tüm nesillerde 2.0 litrelik turboşarjlı motor ve dört tekerlekten çekiş (4WD/AWD) sistemi kullanılmıştır.
Evolution serisi başlangıçta yalnızca Japonya iç pazarı (JDM) için tasarlanmıştı. Ancak gri ithalat kanalıyla oluşan yoğun talep üzerine Mitsubishi, 1998 yılından itibaren Evo modellerini İngiltere ve çeşitli Avrupa pazarlarındaki Ralliart bayi ağı üzerinden resmi olarak satışa sundu. Mitsubishi, rakibi Subaru Impreza WRX’in küresel pazarlardaki başarısını gördükten sonra aracı diğer bölgelere de ihraç etme kararı aldı. 8. nesil Evolution ile birlikte 2003 yılında Amerika Birleşik Devletleri pazarına giriş yapıldı. Aracın yenilenmiş ve logosu değiştirilmiş versiyonları ise Malezya gibi pazarlarda Proton Wira model ailesi altında “Proton PERT” adıyla satışa çıktı.
Evolution IV nesline kadar Japon otomobil üreticileri arasında geçerli olan centilmenlik anlaşması gereği, Japonya iç pazarına sunulan araçların resmi güç çıkışı 280 PS (276 hp / 206 kW) ile sınırlandırılmıştı. Ancak sonraki her nesilde resmi olarak belirtilmese de gerçek güç değerleri artmaya devam etti. Örneğin Japonya spesifikasyonlu Evolution IX modelinde gerçek gücün yaklaşık 321 PS (317 hp / 236 kW) seviyelerine ulaştığı biliniyordu. İngiltere başta olmak üzere diğer pazarlarda ise aracın resmi olarak 411 PS (405 hp / 302 kW) güce ulaşan özel versiyonları satışa sunuldu.
Nesil Lancer Evolution (Evo X) 2007 yılında Japonya’da, 2008 yılında ise küresel pazarlarda satışa sunuldu.
Nesiller
Evolution I
Orijinal Lancer Evolution, Mitsubishi’nin Dünya Ralli Şampiyonası’nda (WRC) yarışabilmesi için gereken homologasyon kuralları doğrultusunda geliştirildi. Galant VR-4 modelinde kullanılan 2.0 L turboşarjlı DOHC motor ve 4WD aktarma organı, Lancer şasisine entegre edildi. Araç GSR ve RS olmak üzere iki farklı donanım seçeneğiyle satıldı. Bu motor ayrıca “Hyper Sports Gear” paketiyle Mitsubishi RVR modelinde de kullanıldı.
RS versiyonu; elektrikli camlar, ayarlanabilir koltuklar, ABS fren sistemi, arka silecek ve alaşım jantlar gibi unsurlardan arındırılmış, hafifletilmiş bir kulüp yarışı (yarış altyapısı) versiyonuydu. 1.238 kg ağırlığındaki RS, günlük kullanıma uygun konfor donanımlarına sahip GSR modelinden yaklaşık 70 kg daha hafifti. Mitsubishi 4G63 motoru 6.000 dev/dk’da 247 PS (244 hp / 182 kW) güç ve 3.000 dev/dk’da 309 Nm tork üretiyordu. İlk nesil Evolution, 1992-1993 yılları arasında toplam 5.000 adet üretildi ve satıldı. Aracın azami hızı 228 km/s idi.
Evolution II
Aralık 1993’te tanıtılan ve Şubat 1995’e kadar üretilen Evolution II’de öncelikli olarak yol tutuş iyileştirmelerine odaklanıldı. Küçük aks mesafesi ayarlamaları, daha kalın viraj demirleri, daha büyük bir arka spoyler ve 10 mm daha geniş lastikler gibi gövde güncellemeleri yapıldı. Yakıt deposu kapasitesi 50 litreye çıkarıldı. Motor torku değişmemekle birlikte güç çıkışı 256 PS (252 hp / 188 kW) seviyesine yükseltildi.
Evolution III
Şubat 1995’te gelen Evolution III, daha agresif bir tasarım diliyle öne çıktı. Yenilenen ön tampon; radyatör, intercooler ve frenlere giden hava akışını artıracak şekilde tasarlandı. Yeni yan marşpiyeller, arka tampon eklentileri ve daha geniş arka kanat sayesinde kaldırma kuvveti (lift) azaltıldı. Sıkıştırma oranı artırılan motor ve yeni kompresör pervanesine sahip turbo şarj sayesinde güç çıkışı 6.250 dev/dk’da 270 PS (266 hp / 199 kW) seviyesine çıkarıldı.
Evolution IV
1996 yılında Lancer platformunun tamamen yenilenmesiyle birlikte Evolution da kapsamlı bir değişim geçirdi. Motor ve şanzıman, ağırlık dengesini iyileştirmek ve direksiyondaki tork tork etkisini (torque steer) ortadan kaldırmak amacıyla 180 derece döndürüldü.
Araç yine RS ve GSR olmak üzere iki versiyonda sunuldu. RS versiyonu; ön sarmal sınırlı kaymalı diferansiyel (LSD) ve arka mekanik LSD ile tam bir yarış altyapısı sunuyordu. Opsiyonel olarak Recaro koltuklar ve 16″ veya 17″ OZ hafif yarış jantlarıyla alınabiliyordu. GSR modelinde ise Mitsubishi’nin bilgisayar kontrollü ve sensör odaklı tork dağıtımı sağlayan AYC (Active Yaw Control – Aktif Yalpalama Kontrolü) sistemi ilk kez sunuldu. Çift kanallı (twin-scroll) turbo şarj sayesinde 4G63 motorun gücü 280 PS’ye (276 hp / 206 kW), torku ise 330 Nm’ye yükseldi. Üretilen 10.000 adet Evolution IV kısa sürede tükendi.
Evolution V
1998 yılında tanıtılan Evolution V modelinde şu önemli değişiklikler yapıldı:
İç Mekan: GSR versiyonu yenilenmiş ve daha kaliteli Recaro koltuklarla donatıldı.
Gövde ve Aerodinami: Genişletilmiş çamurluklar eklendi. Alüminyumdan üretilen yeni arka spoylerin açı ayarı yapılarak arka yere basma kuvveti (downforce) ayarlanabilir hale getirildi.
Yürüyen Aksam ve Frenler: İz genişliği 10 mm artırıldı. Jant çapı 17 inçe çıkarılarak Brembo marka performans fren sistemine geçildi. Fren ana silindir çapı büyütüldü.
Motor ve Turbo: Pistonlar hafifletildi, enjektör kapasitesi 510 cc’den 560 cc’ye çıkarıldı ve ECU yazılımı güncellendi. Motor gücü resmi olarak 280 PS sınırında kalsa da tork değeri 3.000 dev/dk’da 373 Nm’ye yükseldi.
Evolution VI
1999 yılında çıkan Evolution VI’da odak noktası soğutma ve motor dayanıklılığı oldu. Motor daha büyük bir yağ soğutucu, büyütülen intercooler ve titanyum-alüminyum türbin çarkına sahip yeni bir turbo ile donatıldı. Ön tampon tasarımı değiştirilerek sis farları küçültüldü ve hava akışını engellememesi için köşelere çekildi.
Bu nesilde GSR ve RS’e ek olarak konfor detayları içeren RS2 ve İngiltere pazarında Ralliart tarafından modifiye edilen 330 hp’lik RS Sprint versiyonları sunuldu.
Ayrıca Mitsubishi’nin WRC sürücüler şampiyonluğunu kazanan efsanevi pilotu Tommi Mäkinen anısına Tommi Mäkinen Edition (Evo 6.5 / TME) özel serisi üretildi. Bu versiyon; özel ön tampon, düşürülmüş sürüş yüksekliği, hızlı direksiyon kutusu, 17 inç Enkei beyaz jantlar, Titanyum turbo ve Recaro Mäkinen nakışlı koltuklarla donatıldı.
Evolution VII
2001 yılında tanıtılan Evolution VII, daha büyük olan Lancer Cedia platformu üzerine inşa edildi. Artan gövde ağırlığı, şasi rijitliği iyileştirmeleri ve ACD (Active Center Differential – Aktif Merkez Diferansiyel) sistemiyle telafi edildi. Motor torku 385 Nm’ye yükseldi.
Evo VII ile birlikte seride ilk kez 5 ileri otomatik şanzımanlı GT-A versiyonu sunuldu. “Gentleman’s Express” olarak tanımlanan GT-A; hava girişi bulunmayan pürüzsüz kaput (düşük sürtünme için), opsiyonel spoyler seçenekleri, ekstra ses yalıtımı, krom detaylar ve bulanık mantık (fuzzy logic) teknolojisine sahip Tiptronic şanzımanla konfor odaklı bir karakter sergiledi. Otomatik şanzımanlı bu modelde motor gücü 264 PS olarak açıklandı.
Evolution VIII
2003 yılında güncellenen Evolution VIII; 6 ileri manuel şanzıman (MR versiyonunda), Bilstein amortisörler ve Brembo frenlerle donatıldı. ABD pazarına resmi olarak ihraç edilen ilk Evo neslidir.
İngiltere pazarında Ralliart tarafından hazırlanan ve güç değerlerini simgeleyen FQ-300, FQ-320, FQ-340 ve FQ-400 özel serileri sunuldu. Bunların en güçlüsü olan FQ-400, 2.0 L 4G63 motordan ürettiği 411 PS (405 hp / 302 kW) güç ile litre başına 202.9 hp üreterek döneminin en yüksek özgül güce sahip yol araçlarından biri oldu. BBC Top Gear programında FQ-400’ün pist süresi Lamborghini Murciélago’yu geride bırakarak büyük sükse yaptı.
ABD spesifikasyonlu Evo VIII modelleri ise daha katı emisyon ve güvenlik standartları nedeniyle Japon versiyonlarına kıyasla basitleştirilmiş (AYC bulunmayan, farklı tampon yapısına sahip) bir altyapıyla satıldı.
Evolution IX
3 Mart 2005’te tanıtılan Evolution IX’da 4G63 motor ilk kez MIVEC (Değişken Subap Zamanlaması) teknolojisiyle buluştu. Yenilenen turbo şarj yapısıyla birlikte motor gücü 291 PS (287 hp / 214 kW), torku ise 392 Nm seviyesine çıktı.
Kuzey Amerika pazarlarında Standart (GSR), RS, SE (Special Edition) ve MR donanımlarıyla satıldı. RS modeli gereksiz konfor donanımlarından arındırılarak yarış ekipleri için hafif bir altyapı sundu. MR versiyonunda ise Bilstein amortisörler, 6 ileri şanzıman, BBS dövme jantlar ve alüminyum tavan standart olarak yer aldı.
Japonya ve Avrupa pazarlarında GSR, RS, GT ve Ralliart özel versiyonları sunulurken; İngiltere pazarında FQ-300, FQ-320, FQ-340 ve 366 hp gücündeki FQ-360 modelleri yer aldı.
Evolution X
2007 yılının sonunda piyasaya sürülen 10. ve son nesil Evolution, tamamen yenilenen ve alüminyum bloktan üretilen 4B11T 2.0 L turboşarjlı motor ile donatıldı.
Evo X ile birlikte iki ana şanzıman seçeneği sunuldu: 5 ileri manuel ve direksiyondan kulakçıklarla kontrol edilebilen 6 ileri çift kavramalı TC-SST (Twin Clutch Sportronic Shift Transmission). Araç ayrıca Mitsubishi’nin tork yönlendirme teknolojisine sahip gelişmiş S-AWC (Super All Wheel Control) dört tekerlekten çekiş sistemiyle geldi.
Kuzey Amerika Pazarı: GSR (5 ileri manuel) ve MR (6 ileri TC-SST, Bilstein/Eibach süspansiyon, BBS jantlar) versiyonlarıyla satıldı. Motor çıkışı 295 PS (291 hp / 217 kW) güç ve 407 Nm tork üretiyordu.
İngiltere Pazarı: FQ-300, FQ-330, FQ-360 ve 410 PS güç ile 542 Nm tork üreten, 0-100 km/s hızlanmasını 3.8 saniyede tamamlayan efsanevi FQ-400 versiyonları sunuldu.
Avrupa Pazarı: Avrupa pazarında 295 PS güç üreten GSR ve MR versiyonları satışa sunuldu. Çift kavramalı TC-SST şanzıman ve Bilstein/Eibach yürüyen aksama sahip MR versiyonu, gelişmiş donanım paketleriyle serinin en lüks ve teknolojik modeli olarak konumlandırıldı.







